រឿង៥គួរចៀស រឿង៤គួរធ្វើ​ បើមិនចង់កើតជំងឺមហារីកតម្រងនោមយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ មហារីកតម្រងនោមគឺជាមហារីកសាហាវមួយដែលកើតមានឡើងក្នុងតម្រងនោមរបស់អ្នក។ ទម្រាំតែឈានចូលដល់មហារីកគឺមានដំណាក់កាលរបស់វា។ ដូច្នេះការឈប់ប្រព្រឹត្តកត្តាបង្កជាហានិភ័យជំងឺមហារីកតម្រងនោមគឺអ្នកគួរតែចៀសវាង ព្រោះកត្តាទាំងនោះអាចធ្វើឱ្យអ្នកកើតជំងឺមហារីកតម្រងនោមទាំងមិនដឹងខ្លួន។ មួយវិញទៀតការពិនិត្យសុខភាពរបស់តម្រងនោមគឺមានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់អ្នកដោយហេតុថា ការយកចិត្តទុកដាក់លើតម្រងនោម បានជួយឱ្យអ្នកដឹងខ្លួន​និងចេះការពារទុកមុនដើម្បីចៀសវាង​គ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដល់អាយុជីវិតរបស់អ្នកនៅថ្ងៃខាងមុខ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្រុមការងាចាបបៃតង សូមធ្វើការលើកយកត្តាបង្កហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកតម្រងនោម ដែលអ្នកគ្រប់គ្នាគួរតែដឹងក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ។ អ្នកគួរតែ រៀនការពារខ្លួន រៀនស្រឡាញ់សុខភាពរបស់ខ្លួន​ឯង ហ៊ានចំណាយលើការថែសុខភាព ទោះយើងមិនសល់ទ្រព្យររាប់លានដុល្លាដូចគេ តែយើងសល់សុខភាពល្អមិនឈឺ មានរាងកាយរឹងមាំ រស់នៅសុខសប្បាយ ប៉ុណ្ណឹងក៏ជាមោទភាពចំពោះខ្លួនឯងដែរ។ ឥឡូវចូលមកដល់ ប្រធានបទយើងវិញ ខ្ញុំសូមលើកយកកត្តាបង្កាហានិភ័យជំងឺមហារីកតម្រងនោមដូចតទៅនេះបើយោងតាមរយៈគេហទំព័រ www.cancer.gov៖ ទី១.ការជក់បារី៖ ការជក់បារីគឺជាកត្តាសំខាន់មួយអាចធ្វើឱ្យអ្នកប្រឈមជាមួយជំងឺមហារីកតម្រងនោម។ អាស្រ័យហេតុនេះហើយប្រសិនណាអ្នកកំពុងតែជក់បារី យល់ល្អគួរតែឈប់បន្តិចម្ដងៗដើម្បីសុខភាពរបស់អ្នក។ ទី២.ការ​ប្រើថ្នាំ៖ មានដូចជាប្រភេទថ្នាំបំបាត់​ការឈឺចាប់​មួយចំនួន​ ដែលចេះតែទិញលេបផ្ដេសផ្ដាស រាប់ឆ្នាំក៏អាចធ្វើឱ្យអ្នកប្រឈមជាមួយជំងឺមហារីកតម្រងនោមបាន។ ទី៣.ការលើសទម្ងន់៖ អ្នកដែលបណ្ដោយឱ្យខ្លួនឯងលើសទម្ងន់គឺប្រឈមជាមួយជំងឺជាច្រើន មានដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺលើសឈាម ជំងឺបេះដូង រួមទាំងជំងឺមហារីកតម្រងនោមជាដើម។ ទី៤.អ្នកមានសម្ពាធឈាមខ្ពស់៖ យោងតាមរយៈប្រភពដដែល បានបញ្ជាក់ថា ការលើសសម្ពាធឈាម ក៏អាចធ្វើឱ្យអ្នកប្រឈមជាមួយជំងឺមហារីកតម្រងនោម។ ដូច្នេះហើយអ្នកគួរតែព្យាយាមថែរក្សាសម្ពាធឈាមកុំឱ្យលើស​ព្រោះការលើសសម្ពាធឈាមធ្ងន់ធ្ងរនឹងធ្វើឱ្យអ្នកប្រឈមជាមួយជំងឺមហារីកតម្រងនោមបាន។ ទី៥.មានប្រវត្តិគ្រួសារកើតមហារីកតម្រងនោម៖ ជាការពិតណាស់ សម្រាប់អ្នកមានប្រវត្តិគ្រួសារកើតជំងឺមហារីកតម្រងនោមអ្នកគួរតែប្រយ័ត្ន និងការពារសុខភាពរបស់អ្នកជាងអ្នកណាទាំងអស់ ព្រោះភាគរយដែលអ្នកកើតជំងឺនេះដែរគឺច្រើនជាងអ្នកធម្មតា។ ការប្រយ័ត្ននោះគឺអ្នកត្រូវតែឧស្សហ៍ទៅពិនិត្យសុខភាពតម្រងនោមរបស់អ្នក។ព្រោះថាបើអ្នកតាមដានជាប់ជាប្រចាំ ហានិភ័យគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតតិចជាងអ្នកបណ្ដែតបណ្ដោយ។ អាស្រ័យហេតុនេះហើយ បានជាអង្គការសុខភាពពិភពលោក ហៅកាត់ថាWHOបានណែនាំធីមួយចំនួនដើម្បីជួយអ្នកកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកលើជីវិតរបស់អ្នក មានដូចជាជំងឺមហារីកតម្រងនោម មហារីកថ្លើម មហារីកសុដន់ មហារីកក្រពះជាដើម។ វិធីទាំងនោះគឺអាចជួយការពារអ្នកបានច្រើន ដូច្នេះបើអ្នកស្រឡាញ់សុខភាព​ ព្យាយាមធ្វើ តែបើអ្នកមិនចង់ធ្វើគឺអាស្រ័យលើអ្នកទៅចុះ។ ទី១.ញ៉ាំអាហារដែលមានសុខភាពល្អ៖អាហារណាល្អអាហារណាប៉ះពាល់សុខភាព គឺគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងក្នុងចិត្តស្រាប់។ មានដូចជាអាហារសម្បូរជាតិសរសៃ អាហារសម្បូរវីតាមីន ប្រូតេអ៊ីន គ្រប់គ្រាន់។ ពពួកអាហាទរទាំងនោះមានក្នុង បន្លែចម្រុះ សាច់ត្រី សាច់មាន់ ស៊ុត គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ទឹកដោះគោ។ សម្រាប់របៀបញុំា បងប្អូនត្រូវញុំាឱ្យមានបរិមាណគ្រប់គ្រាន់កុំឱ្យលើសពេក ហើយក៏កុំឱ្យខ្វះពេកដូចគ្នា។ ទី២.ផឹកស្រាតិច៖ ថ្មីៗនេះ WHOបានប្រកាសថា រៀងរាល់១០វិនាទីម្ដង មានអ្នកស្លាប់ដោយសារស្រាចំនួន១នាក់។ ចំពោះអ្នកដែលមិនផឹករុំារ៉ៃយូរនឹងធ្វើឱ្យអ្នកប្រឈមជាមួយជំងឺកាចៗ មានដូចជាជំងឺមហារីក ជំងឺលើសឈាម ជំងឺបេះដូងជាដើម។ ទី៣.កុំប្រើថ្នាំជក់៖ តាមរយៈការរៀបរាប់ពីចំណុចខាងលើបងប្អូនប្រាកដជាដឹងហើយពីប៉ះពាល់របស់បារី ។ ដូច្នេះដើម្បីសុខភាពរបស់អ្នក សូមព្យាយាមផ្ដាច់បារីឱ្យបានលឿនកាន់តែមានផលល្អសម្រាប់អាយុជីវិតរបស់អ្នក។ ព្រោះថាបារីមិនត្រឹមតតែប៉ះពាល់ដល់អ្នកខ្លួនឯងទេ អាចបង្កជាគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកស្រូបផ្សេងបារីចូលដូចគ្នា។ ទី៤. ហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់៖ អត្ថប្រយោជន៍នៃការហាត់ប្រាណគឺសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់រាងកាយ ហើយអ្នកគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងក្នុងចិត្ត។ គ្រាន់តែមិនចង់ហាត់ព្រោះគ្មានពេលវេលា ណាមួយខ្ជិល ចិត្តស្រឡាញ់សុខភាពគឺចេះតែស្រឡាញ់ហើយ មិនចឹងមែនអត់? ឥឡូវយើងសូមណែនាំបងប្អូនដែលខ្ជិលហាត់ប្រាណគួរតែរាប់អានអ្នកដែលចូលចិត្តហាត់ប្រាណ ពេលនោះ ពេលដែលបងប្អូនមានគ្នាសម្រាប់ហាត់ បងប្អូននឹងទៅហាត់ ហើយលេសអត់មានពេលហាត់នឹងបាត់ពីមុខរបស់បងប្អូនមិនខាន៕

ខ្លឹមសារនៃគេហទំព័រនេះគឺសម្រាប់តែការចែករំលែកព័ត៌មាន និងចំណេះដឹងតែប៉ុណ្ណោះ ពួកយើងមិនធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ ឬគាំទ្រសកម្មភាពប្រតិបត្តិការ និងការវិនិយោគណាមួយឡើយ។

- Camboswap